پافلاگونيا ، بيتينيا ، لوديا ، كيليكيا ، گالاتيا ، كاپادوكيا و غيره و شهرهاى معروف تروا ، افسوس ، سمورنا و بسيارى شهرهاى مهم ديگر در آن واقع بوده است . در آغاز تاريخ ، در اين شبه جزيره قوم غير آريايى حِتّى صاحب قدرت و سلطنت شد ؛ و احتمالًا پايتخت اين قوم در محل بغازكوى كنونى بوده است . از دورهء سميراميس « 1 » ( حدود 2000 ق . م ) تا حدود 1300 م ( زمان عثمان يكم ، مؤسس سلسلهء عثمانى ) پيوسته كشورگشايان جهان براى دست يافتن بر آسياى صغير با يكديگر در كشمكش بودند . در همين شبه جزيره اسكندر مقدونى و روميان براى تسلط يافتن بر جهان متمدن زمان خود موفقانه به مبارزه برخاستند . جنگهاى مهمى در اين سرزمين اتفاق افتاده كه از آن جمله است جنگهاى مادها و هخامنشيان با سكاها ، جنگهاى مدى بين ايران و يونان ، جنگهاى روميان و اشكانيان ، جنگهاى اعراب و سلجوقيان و مغولان و تركان عثمانى با دولت تضعيف شدهء روم شرقى . همين‌طور صليبيان اروپا براى رسيدن به بيت‌المقدس از همين جا گذشتند . با همهء اين جنگها و صدمات ، تا زمان تسلط عثمانيان ، آسياى صغير تا حدى رونق و آبادى خود را حفظ كرده بود . اما در دورهء استبداد مسلح سلاطين عثمانى ، فرهنگ و تمدن قديم اين ناحيه از ميان رفت . « 2 » 2 . امپراتورى عثمانى امپراتورى عثمانى تاريخ بسيار بلند و پرحادثه‌اى دارد كه بايد آن را در منابع مفصل و مستقلى كه در اين باره نوشته شده جست و جو كرد . اما از آنجا كه تمدن اسلامى در آسياى صغير و بالكان محصول دوران چيرگى آن امپراتورى است ، خلاصه‌اى از سرگذشت آن دولت در اينجا آورده مىشود . امپراتورى عثمانى وسيع‌ترين و بادوام‌ترين ممالكى است كه در دورهء اسلامى به وسيلهء مردمى ترك‌زبان تشكيل يافته است و در عين حال وسيع‌ترين مملكت اسلامى در ادوار متأخر تاريخ اسلام است . مركز اصلى آن آسياى صغير بود و در حدود سدهء سيزدهم ميلادى / هفتم هجرى تأسيس گرديد . در اين زمان در سراسر دنياى اسلامى سنتهاى سياسى سابق در هم شكسته بود و در جبين هيچ يك از دولتهاى موجود دوامى ديده نمىشد و در عين حال تمدن اسلامى در

--> ( 1 ) . ملكهء افسانه‌اى آشور كه به زيبايى و دانايى معروف است . ( دايرة المعارف فارسى ) ( 2 ) . دايرة المعارف فارسى ، مصاحب